Onderwijstraineeship

logo

Column Lenneke - Onderwijsrevolutie

Uitgelicht op: 07-06-2018 om 09:31 in: Trainees
Column Lenneke - Onderwijsrevolutie

Kort geleden heb ik in opdracht van mijn schoolleiding (de schoolleiding van het Haags Montessori Lyceum) de tweede van drie workshopdagen gevolgd in De Studio's van het Nationaal Theater. Hoewel je zou denken dat ik daar aan theater heb gewerkt, was de werkelijkheid anders. Het departement educatie van het Nationaal Theater heeft namelijk het plan opgevat een onderwijsrevolutie op gang proberen te brengen – een revolutie waarin we “het cijfer” willen gaan onttronen.

Je kunt je afvragen of het Nationaal Theater de aangewezen partij is voor onderwijsrevolutie, maar de afgelopen workshopdagen hebben voor mij aangetoond dat ze dat zeker zijn. Het waren ontzettend inspirerende dagen waarin we op dag 1 met mensen uit het hele land hebben gesproken over de geschiedenis van de woorden "onderwijs" en "educatie" en hoe de geschiedenis van die woorden ons kan helpen in het denken over hoe we de dagelijkse praktijk vormgeven. En we hebben het ook gehad over dat vormgeven: hoe geven we onszelf vorm en hoe kunnen we leerlingen het beste daarmee helpen - leerlingen die nog, (vaak) meer dan wij, zitten in het vormgevend proces van ontdekken hoe de wereld werkt en wie ze zelf daarin zijn. Daarnaast hebben we het natuurlijk voortdurend gehad over welke plek onderwijs heeft of kan hebben in die ontdekkingstocht, en hebben we met elkaar korte experimentjes opgezet om die plek te onderzoeken. Op de tweede dag hebben we vervolg gegeven aan wat we op de eerste hebben besproken: in de ochtend zijn we aan de slag gegaan met het ervaren van de nadruk op het proces – we gingen “iets maken,” zonder van tevoren te weten wat het werd (best spannend) en in de middag hebben we door middel van filosofische gesprekken de betekenis van het woord “maken” geprobeerd te doorgronden.

Dit werken met een focus op “het proces” proberen we op het Haags Montessori Lyceum al zo vaak mogelijk praktisch in te zetten. Hoewel we weinig echt open opdrachten geven, laten we leerlingen wel aan het eind van elk product dat ze hebben gemaakt (en dan gaat het zowel om proefwerken, als opdrachten) een evaluatie inleveren van hoe ze tot dat product gekomen zijn. Afhankelijk van het vak en de opdracht, hebben wij als docenten de ruimte om een goede evaluatie - een die de docent echt inzicht geeft in het proces achter een product er uit zag - een positieve invloed te laten hebben op de beoordeling. Die ruimte ervaar ik als erg fijn; zo kan ik immers leerlingen belonen die misschien niet zo goed zijn in mijn vak, maar wel zichtbaar erg hun best hebben gedaan. Tegelijk brengt het moeilijkheden met zich mee, leerlingen voelen zich namelijk ook nogal eens verleid om, als ze voor slordig werk een slechte beoordeling krijgen, verhaal te komen halen met als argument “maar ik heb zo m’n best gedaan!” Een middenweg zoeken tussen die twee (het belonen van inzet, en tegelijk geen luiheid in de hand spelen) heb ik als beginnend docent heel lastig gevonden. Hoewel mijn werk op het HML me er veel over geleerd heeft, hebben mijn ervaringen afgelopen dagen geholpen bij het nog beter begrijpen hoe je daar een constructieve balans in kunt vinden.

Nieuwsgierig geworden? Er komt in oktober volgend schooljaar (2018 – 2019) een tweedaags evenement met onderwijsdeelnemers van 10 - 99 jaar om met z'n allen te verkennen hoe we het vormende - een proces - weer een meer prominente plek kunnen geven in onderwijsland - meer prominent dan cijfers en resultaten, die tegenwoordig helaas toch vaak de baas zijn. Mijn OTS-lichting (2016-I) heb ik al uitgenodigd, maar alle andere geïnteresseerden zijn meer dan welkom!

Voor praktische informatie, zie deze link: https://www.hnt.nl/educatie/MAAK_/